Karta pobytu CUKR: kto może ją dostać, jak złożyć wniosek, 180 dni

Czym jest karta CUKR

Karta CUKR to karta pobytu dla obywateli Ukrainy, którzy korzystają w Polsce z ochrony czasowej (art. 42c specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy). Ma adnotację „Poprzednio posiadacz ochrony czasowej” (art. 42m). „CUKR” to status, który dostaje Twój wpis w rejestrze PESEL (art. 8 pkt 24a lit. e ustawy o ewidencji ludności).

Z dniem odbioru karty Twoja ochrona czasowa staje się z mocy prawa zezwoleniem na pobyt czasowy, ważnym do końca ważności karty (art. 42r ust. 1). Karta jest ważna 3 lata od dnia wydania (art. 42p ust. 1). Urząd do Spraw Cudzoziemców (UdSC) wyjaśnia, że chodzi o dzień wydrukowania karty, a nie dzień jej odbioru.

Z kartą możesz pracować bez zezwolenia na pracę (art. 42v), prowadzić działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy (art. 42w) i przekraczać granicę bez wizy, z ważnym paszportem (art. 242 ustawy o cudzoziemcach). UdSC podaje, że w innych państwach Schengen możesz przebywać do 90 dni w każdym okresie 180 dni.

Karta zastępuje status UKR: ochrona czasowa wygasa, gdy dostajesz zezwolenie na pobyt czasowy (art. 109b ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony), a z nią pomoc przewidziana tylko dla osób ze statusem UKR (art. 112a–112c). Karty nie można przedłużyć; żeby zostać dłużej, potrzebujesz zezwolenia na zasadach ogólnych (portal MOS).

Kto może ją dostać

Wszystkie warunki muszą być spełnione łącznie (art. 42c):

• jesteś obywatelem Ukrainy, a Twój pobyt jest legalny dzięki ochronie czasowej (art. 106 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony);
• miałeś status UKR 4 czerwca 2025 r.;
• masz status UKR w dniu złożenia wniosku;
• miałeś status UKR bez przerwy przez co najmniej 365 dni. Portal MOS wyjaśnia, że może to być dowolne 365 dni z rzędu, niekoniecznie ostatnie.

Zachowaj status UKR do odbioru karty: według UdSC musisz go mieć w dniu wydania karty. Wyjazd z Polski na ponad 30 dni kończy ochronę czasową (art. 109b ust. 1 pkt 2).

Dziecko urodzone w Polsce dostanie kartę, jeśli jego pobyt jest legalny dzięki ochronie czasowej, w dniu wniosku ma status UKR, a matce wydano już kartę CUKR (art. 42d). Karta dziecka jest ważna tak długo jak karta matki (art. 42p ust. 2).

Karty nie dostaniesz, jeśli udzielono Ci zezwolenia na pobyt czasowy, bo wtedy wygasła Twoja ochrona czasowa (art. 109b ust. 1 pkt 4 lit. c). Nie dostaniesz jej też, jeśli PESEL UKR nadano Ci na podstawie oświadczenia, a do 31 sierpnia 2026 r. nie potwierdziłeś tożsamości ważnym paszportem: 1 września 2026 r. Twój status zmieniono na NUE i straciłeś ochronę czasową (art. 25 ustawy z 23 stycznia 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 203).

Wojewoda odmówi też wydania karty, jeśli jesteś w wykazie cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany, albo w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, jeśli wymagają tego względy bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego albo jeśli nie wniesiesz opłat (art. 42e ust. 1).

UdSC podaje, że wniosek mogą złożyć też niektórzy członkowie rodziny, którzy nie są obywatelami Ukrainy. Obecny tekst ustawy wymienia jednak tylko obywateli Ukrainy. Jeśli to Twoja sytuacja, najpierw skorzystaj z bezpłatnej pomocy prawnej.

Jak i kiedy złożyć wniosek

Wnioski można składać od 4 maja 2026 r. (M.P. 2026 poz. 371). Złóż go do 4 marca 2027 r.: ustawa chroni Twój pobyt w czasie oczekiwania tylko wtedy, gdy złożysz wniosek do tego dnia (art. 42x), a UdSC podaje tę datę jako ostatni dzień.

1. Sprawdź swoje dane. Wniosek uważa się za złożony tylko wtedy, gdy w rejestrze PESEL jest ważny paszport, a w rejestrze beneficjentów ochrony czasowej Twoje odciski palców i wzór podpisu (art. 42g ust. 1–2). Inaczej MOS nie pozwoli wysłać wniosku (UdSC). Z paszportem pójdź do dowolnego urzędu gminy i uzupełnij braki (art. 44c ust. 6 ustawy o ewidencji ludności).
2. Najpierw wnieś dwie opłaty: 100 zł za wydanie karty — do urzędu wojewódzkiego, i 340 zł opłaty skarbowej — do urzędu miasta, w którym jest siedziba wojewody (art. 42n i 42s; Dz.U. 2026 poz. 530). Razem 440 zł; ulgi nie ma (UdSC). Bez opłat wojewoda odmówi wydania karty, bez wezwania do zapłaty (art. 42e ust. 1 pkt 5–6 i ust. 3).
3. Załóż konto w nowym MOS (mos.cudzoziemcy.gov.pl). Konto ze starego MOS nie działa (UdSC).
4. Wypełnij formularz po polsku. Dołącz cyfrowe zdjęcie zrobione w ostatnich 6 miesiącach i oba potwierdzenia opłat (art. 42f ust. 3; Dz.U. 2026 poz. 530).
5. Podpisz wniosek sam, profilem zaufanym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 42f ust. 5). Za dziecko wniosek składa rodzic albo opiekun (art. 42f ust. 4).
6. Wyślij go i zachowaj UPO, czyli urzędowe poświadczenie odbioru (UdSC).

Tylko przez MOS. Wniosek złożony inaczej — na papierze, e-mailem albo przez e-Doręczenia — wojewoda pozostawia bez rozpoznania (art. 42f ust. 1 i 7). Do urzędu nie idziesz: odciski palców i wzór podpisu są pobierane z rejestru (art. 42h).

Który wojewoda: właściwy dla miejsca, w którym przebywasz w dniu złożenia wniosku. Nie zmienia się, gdy się przeprowadzisz (art. 42o ust. 1–2), ale podaj urzędowi nowy adres (art. 41 k.p.a.).

Najpierw sprawdź, czy spełniasz warunki. Postępowanie o zezwolenie na pobyt czasowy, które sam wszcząłeś, umarza się z mocy prawa w dniu złożenia wniosku o kartę CUKR (art. 42i). Jeśli potem dostaniesz odmowę karty, zostaniesz bez żadnej sprawy, a 340 zł nie wróci (art. 42s ust. 3).

W czasie oczekiwania

Złożenie wniosku nie odbiera statusu UKR; tracisz go w chwili odbioru karty (UdSC). Do tego czasu obowiązują zasady ochrony czasowej, w tym limit 30 dni za granicą.

Jeśli złożyłeś wniosek do 4 marca 2027 r., Twój pobyt jest legalny do dnia odbioru karty, do jej unieważnienia z powodu nieodebrania albo do dnia, w którym odmowa stanie się ostateczna (art. 42x).

Sama ochrona czasowa trwa teraz do 4 marca 2028 r. (decyzja wykonawcza Rady (UE) 2026/1912). Data z polskich przepisów o karcie CUKR to nadal 4 marca 2027 r. Przedłużenie z mocy prawa starych dokumentów do 4 marca 2027 r. (art. 42 ust. 8) to inny przepis i nie dotyczy wniosku o kartę CUKR.

180 dni

Wojewoda wydaje kartę albo odmawia jej wydania w terminie 180 dni od dnia złożenia kompletnego, podpisanego wniosku (art. 42l i art. 42g ust. 1–2).

• Termin liczysz od dnia po złożeniu wniosku (art. 57 § 1 k.p.a.). Jeśli ostatni dzień wypada w sobotę albo w dzień ustawowo wolny od pracy, termin mija w najbliższy dzień roboczy (art. 57 § 4).
• Okresów zawieszenia postępowania i opóźnień z Twojej winy nie wlicza się (art. 35 § 5 k.p.a.).
• Pierwsze wnioski można było złożyć 4 maja 2026 r. Dla nich 180. dzień to sobota 31 października 2026 r., więc termin mija w poniedziałek 2 listopada 2026 r.

UdSC podaje, że czas oczekiwania może się różnić w zależności od województwa.

Gdy po 180 dniach nie ma decyzji

Tu prawo nie jest jasne. Do 4 marca 2027 r. art. 100d specustawy wstrzymuje terminy wojewodów w sprawach zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały i pobyt rezydenta długoterminowego UE (art. 100d ust. 1). Sprawa CUKR dotyczy wydania karty. Ale z kartą przychodzi zezwolenie na pobyt czasowy (art. 42r ust. 1), a opłata skarbowa jest „za udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy” (art. 42s ust. 1). Nie wiadomo więc, czy wstrzymanie obejmuje też te 180 dni. Zaktualizujemy tę stronę, gdy to się wyjaśni.

• Jeśli art. 100d tu nie działa, zwykłym krokiem jest ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, organu wyższego stopnia (art. 42o ust. 4), za pośrednictwem wojewody, który prowadzi sprawę (art. 37 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 1 k.p.a.). Ponaglenie złożone przed upływem 180 dni zostanie pozostawione bez rozpoznania (art. 37 § 3a). Po ponagleniu możesz złożyć skargę do sądu administracyjnego (art. 53 § 2b p.p.s.a.).
• Jeśli art. 100d działa, 180 dni nie biegnie do 4 marca 2027 r., a do tego dnia nie stosuje się przepisów o bezczynności (art. 100d ust. 1, 3 i 4).

Zanim coś zrobisz, porozmawiaj z bezpłatną pomocą prawną.

Gdy wojewoda odmówi

Odmowa wydania karty następuje w formie decyzji (art. 42o ust. 3). Jej koniec, pouczenie, mówi, jak się odwołać.

• Masz 14 dni od doręczenia na odwołanie (art. 129 § 2 k.p.a.).
• Odwołanie kierujesz do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (art. 42o ust. 4), za pośrednictwem wojewody, który odmówił (art. 129 § 1 k.p.a.).
• Wyślij je na papierze, pocztą albo w urzędzie, albo na adres do doręczeń elektronicznych wojewody (art. 63 § 1 k.p.a.); nie e-mailem i nie przez MOS (portal MOS). Termin jest zachowany, jeśli przed jego upływem nadasz odwołanie w placówce pocztowej operatora wyznaczonego albo wyślesz je przez e-Doręczenia i dostaniesz dowód otrzymania (art. 57 § 5 k.p.a.).
• Napisz numer i datę decyzji, że się odwołujesz i dlaczego spełniasz warunki. Wystarczy, że z pisma wynika, że się nie zgadzasz (art. 128 k.p.a.).
• Jeśli złożyłeś wniosek do 4 marca 2027 r., Twój pobyt jest legalny, dopóki odmowa nie stanie się ostateczna (art. 42x). Decyzja, od której przysługuje odwołanie, nie jest ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.).
• Jeśli jedynym powodem był brak opłaty, możesz złożyć wniosek ponownie (UdSC).

Decyzja Szefa Urzędu jest ostateczna. Możesz ją zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie Szef Urzędu ma siedzibę, w ciągu 30 dni od doręczenia, za pośrednictwem Szefa Urzędu (art. 13 § 2, 53 § 1 i 54 § 1 p.p.s.a.). Ochrona pobytu z art. 42x kończy się, gdy odmowa jest ostateczna, więc od razu skorzystaj z bezpłatnej pomocy prawnej.

Po otrzymaniu karty

• Odbierz ją osobiście, z ważnym paszportem (art. 248 ust. 1 i 4 ustawy o cudzoziemcach), w ciągu 60 dni od informacji z urzędu. Inaczej karta zostanie unieważniona, a opłaty nie wrócą (art. 42r ust. 2).
• O każdej zmianie miejsca pobytu zawiadom wojewodę, który wydał kartę, w ciągu 15 dni roboczych (art. 42u).
• Wojewoda cofnie zezwolenie, jeśli wyjedziesz z Polski na co najmniej 6 miesięcy, jeśli wymagają tego względy bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego albo jeśli trafisz do wykazu cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany (art. 42t).

Czego nie zrobimy

Respubliko nie pisze jeszcze ponaglenia ani odwołania w sprawie karty CUKR. Wniosek to formularz w MOS, który podpisujesz tylko Ty. Organizacje na tej stronie pomagają bezpłatnie.