Odmowa karty pobytu: 14 dni na odwołanie i co dalej

Kogo to dotyczy

Wojewoda w drodze decyzji odmówił Ci zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały albo zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Od decyzji przysługuje odwołanie, do jednej instancji (art. 127 § 1 k.p.a.).

Jeśli pismo nazywa się postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, to nie jest decyzja. Służy na nie zażalenie, w ciągu 7 dni (art. 61a § 2 i art. 141 § 2 k.p.a.).

Odmowa wydania karty pobytu CUKR idzie tą samą drogą: 14 dni, do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, za pośrednictwem wojewody (art. 42o ust. 3–4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy; art. 129 k.p.a.).

Masz 14 dni od doręczenia

Masz 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 129 § 2 k.p.a.), a nie od daty na decyzji. Liczysz od dnia następnego po doręczeniu: jeśli decyzja dotarła do Ciebie 5 października, ostatni dzień to 19 października. Jeśli ostatni dzień wypada w sobotę albo w dzień ustawowo wolny od pracy, termin mija w najbliższy dzień roboczy (art. 57 § 1 i § 4).

Koniec decyzji, pouczenie, musi mówić, czy i w jakim trybie służy odwołanie (art. 107 § 1 pkt 7). Ufaj mu bardziej niż regule ogólnej, także tej. Jeśli pouczenie jest błędne, a zastosowałeś się do niego, nie może Ci to szkodzić (art. 112).

Kiedy decyzja jest doręczona

• MOS nie doręcza decyzji, nawet jeśli wniosek złożyłeś przez MOS: prawo kieruje tam tylko zaświadczenie (art. 108 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach; mos.cudzoziemcy.gov.pl).
• Jeśli masz adres do e-Doręczeń, decyzja trafi tam (art. 39 § 1 k.p.a.). Jeśli jej nie odbierzesz, jest doręczona w dniu następującym po upływie 14 dni od jej wpłynięcia (art. 42 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych).
• W innym razie przychodzi na papierze, zwykle pocztą (art. 39 § 2–3 k.p.a.). Gdy nie ma Cię w domu, poczta przechowuje list 14 dni i zostawia awizo. Jeśli go nie odbierzesz, doręczenie następuje z upływem ostatniego z tych 14 dni (art. 44).
• Jeśli się przeprowadziłeś i nie zawiadomiłeś urzędu, pismo wysłane na stary adres i tak jest doręczone (art. 41).

Dokąd idzie odwołanie

Do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, organu wyższego stopnia wobec wojewody w tych sprawach (art. 22 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach; art. 127 § 2 k.p.a.). Wnosisz je za pośrednictwem wojewody, który wydał decyzję (art. 129 § 1 k.p.a.): adresujesz do Szefa Urzędu, a składasz w urzędzie tego wojewody.

Jak je złożyć

• Pocztą, w placówce Poczty Polskiej. Termin jest zachowany, jeśli nadasz pismo przed jego upływem (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). Wyślij list polecony i zachowaj potwierdzenie nadania.
• Osobiście, w biurze podawczym urzędu wojewódzkiego. Poproś o potwierdzenie na kopii (art. 63 § 4).
• Przez e-Doręczenia, na adres do doręczeń elektronicznych urzędu, z podpisem zaufanym (Profil Zaufany) albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 63 § 1; art. 14 § 1a i § 1d). Termin jest zachowany, jeśli wyślesz pismo przed jego upływem i otrzymasz dowód otrzymania (art. 57 § 5 pkt 1).
• Nie przez MOS: portal nie przyjmuje odwołań (mos.cudzoziemcy.gov.pl).
• Nie zwykłym e-mailem: pismo wysłane na adres e-mail urzędu pozostawia się bez rozpoznania (art. 63 § 1).

Co napisać

Wystarczy, że z odwołania wynika, że nie zgadzasz się z decyzją (art. 128 k.p.a.). Uzasadnienie i dokumenty mimo to pomagają. Napisz:

• imię i nazwisko, adres i znak sprawy;
• datę decyzji i dzień, w którym ją otrzymałeś;
• że wnosisz odwołanie do Szefa Urzędu za pośrednictwem wojewody;
• jaki powód odmowy podał wojewoda w uzasadnieniu i dlaczego jest błędny;
• nowe dokumenty, jeśli je masz: Szef Urzędu może przeprowadzić dodatkowe dowody (art. 136 § 1);
• żądanie: uchylenie decyzji i udzielenie zezwolenia (art. 138 § 1 pkt 2).

Wcześniej możesz przejrzeć akta sprawy w urzędzie (art. 73 § 1). Odwołanie nic nie kosztuje: nie należy do tego, co podlega opłacie skarbowej (art. 1 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej).

Respubliko pisze to pismo po polsku na podstawie Twoich odpowiedzi. Sprawdzasz je, podpisujesz i wysyłasz sam.

Twój pobyt w czasie odwołania

Twój pobyt jest legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, jeśli wniosek złożyłeś w czasie legalnego pobytu (najpóźniej w jego ostatnim dniu) i nie miał braków formalnych albo uzupełniłeś je w terminie (art. 105 ust. 1 i art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach; przy pobycie stałym art. 206; przy rezydencie UE art. 222a, a przy wniosku sprzed 27 kwietnia 2026 r. art. 206 w związku z art. 223). Decyzja nie jest ostateczna, dopóki możesz się odwołać i dopóki odwołanie czeka na rozpatrzenie (art. 16 § 1 k.p.a.). Dlatego odwołaj się w terminie. Zasada nie działa, jeśli postępowanie zawieszono na Twój wniosek (art. 108 ust. 2).

• Zamiast stempla jest zaświadczenie. Jeśli wniosek złożyłeś od 27 kwietnia 2026 r. przez MOS, dostałeś w MOS bezpłatne zaświadczenie zamiast stempla w paszporcie (art. 108 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 w brzmieniu z Dz.U. 2025 poz. 1794; M.P. 2026 poz. 370). Wcześniejsze wnioski mają stempel (art. 12 tej ustawy).
• Wyjazdy. Ani zaświadczenie, ani stempel nie jest dokumentem podróży. Możesz wyjechać z Polski, ale żeby wrócić, potrzebujesz wizy albo wjazdu w ruchu bezwizowym. Wyjazdy mogą opóźnić sprawę; jeśli wyjeżdżasz, ustanów pełnomocnika (mos.cudzoziemcy.gov.pl).
• Praca. Jeśli masz zezwolenie na pracę albo oświadczenie o powierzeniu pracy wpisane do ewidencji i tuż przed złożeniem wniosku mogłeś pracować, możesz dalej pracować na tej podstawie (art. 3 ust. 3 pkt 2 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom). Jeśli dotychczasowe zezwolenie dawało Ci swobodny dostęp do rynku pracy, na przykład jako małżonkowi obywatela polskiego, zachowujesz go (art. 3 ust. 1 pkt 15 i 18). Oba uprawnienia trwają tylko tak długo, jak ten legalny pobyt.

Gdy odmowa stanie się ostateczna: 30 dni

Musisz wtedy opuścić Polskę w ciągu 30 dni: od dnia, w którym decyzja wojewody stała się ostateczna, jeśli się nie odwołałeś, albo od dnia doręczenia odmowy Szefa Urzędu (art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach). Jeśli wniosek złożyłeś w terminie, pobyt w tych 30 dniach jest legalny (ust. 7). Zasada nie działa, jeśli masz inny ważny dokument uprawniający do pobytu albo z innej ustawy wynika, że Twój pobyt jest legalny (ust. 8). Nowy wniosek o zezwolenie złożony w tych 30 dniach nie zostanie rozpatrzony (art. 99 ust. 1 pkt 9, art. 196 ust. 1 pkt 5, art. 213 ust. 1 pkt 6).

Decyzja o zobowiązaniu do powrotu to inna decyzja

Odmowa wojewody nie jest decyzją o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Tę wydaje Straż Graniczna (art. 310 ust. 1), na przykład po tym, jak urząd zawiadomi ją, że odmowa jest ostateczna (art. 299 ust. 10–11). Daje ona od 8 do 30 dni od doręczenia na dobrowolny wyjazd, chyba że zachodzi ryzyko ucieczki albo względy bezpieczeństwa (art. 315 ust. 1–2), i zwykle orzeka zakaz ponownego wjazdu do Polski i strefy Schengen (art. 318 ust. 1). Odwołanie od niej przysługuje tylko w ciągu 7 dni, do Komendanta Głównego Straży Granicznej (art. 321). Tego samego dnia skorzystaj z bezpłatnej pomocy prawnej.

Ile czasu ma Szef Urzędu

Najpierw wojewoda może sam zmienić decyzję, jeśli w pełni zgadza się z odwołaniem. Jeśli nie, w ciągu 7 dni przekazuje odwołanie z aktami Szefowi Urzędu (art. 132 § 1 i art. 133 k.p.a.).

Szef Urzędu ma 90 dni (art. 112a ust. 4 ustawy o cudzoziemcach przy pobycie czasowym; art. 210 ust. 3 przy stałym; art. 222d ust. 3 przy rezydencie UE, a przy wniosku sprzed 27 kwietnia 2026 r. art. 210 w związku z art. 223). Jeśli odwołanie miało braki formalne, 90 dni liczy się od ich uzupełnienia (art. 112a ust. 5). Wstrzymanie terminów z art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, do 4 marca 2027 r., dotyczy tylko postępowań prowadzonych przez wojewodę (art. 100d ust. 1), więc tych 90 dni nie wstrzymuje.

Jeśli Szef Urzędu się spóźnia, zapytaj bezpłatną pomoc prawną o ponaglenie (art. 37 k.p.a.). Do 4 marca 2027 r. art. 100d ust. 3–4 wyłączają też środki prawne na zwłokę w sprawach, które wymienia, a przepis nie mówi jasno, czy obejmuje to Szefa Urzędu.

Po złożeniu odwołania kolejne pisma wysyłaj prosto do Urzędu do Spraw Cudzoziemców: ul. Taborowa 33, 02-699 Warszawa (mos.cudzoziemcy.gov.pl; gov.pl/web/udsc).

Szef Urzędu może utrzymać odmowę w mocy, uchylić ją i udzielić zezwolenia albo przekazać sprawę wojewodzie do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 1–2 k.p.a.).

Gdy Szef Urzędu też odmówi

Możesz złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, bo tam Szef Urzędu ma siedzibę, w ciągu 30 dni od doręczenia, za pośrednictwem Szefa Urzędu (art. 13 § 2, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a.). Wpis wynosi 300 zł (§ 2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia w sprawie wpisu), a decyzja musi o nim pouczać (art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a.). Jeśli Cię na to nie stać, złóż wniosek o prawo pomocy: zwolnienie od kosztów sądowych, bezpłatnego adwokata lub radcę prawnego albo jedno i drugie, na urzędowym formularzu (art. 243–246 i art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sama skarga nie wstrzymuje biegu 30 dni na wyjazd (art. 299 ust. 6 ustawy o cudzoziemcach; art. 61 § 1 p.p.s.a.). Tej skargi jeszcze nie piszemy. Pomoże bezpłatna pomoc prawna.

Od razu skorzystaj z bezpłatnej pomocy prawnej, gdy

• dostałeś decyzję o zobowiązaniu do powrotu: masz 7 dni;
• odmowa dotyczy bezpieczeństwa lub porządku publicznego (na przykład art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach);
• minęło 14 dni. Jeśli to nie Twoja wina, poproś o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody i dołącz odwołanie (art. 58 k.p.a.). Decyduje Szef Urzędu (art. 59 § 2).